Yatırım Ürünleri

Hazine bonosu ve devlet tahvilleri, öncelikle düşük risk profiline sahip, sermayesini korumak isteyen yatırımcılar için uygundur. Emekliler, sabit gelir arayan muhafazakâr yatırımcılar ve portföy çeşitlendirmesi yapmak isteyenler için ideal bir seçenektir. Ayrıca, kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını yönetmek isteyen kurumsal yatırımcılar için de hazine bonoları tercih edilebilir. Uzun vadeli finansal hedefleri olan ve enflasyon riskine karşı korunmak isteyen yatırımcılar ise uzun vadeli devlet tahvillerine yönelebilir.

Hazine bonosu ve devlet tahvili faiz oranları, piyasa koşulları, ekonomik göstergeler ve ihraççı ülkenin kredi notu gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir. Merkez bankası politika faizleri, enflasyon beklentileri ve ülkenin borçlanma ihtiyacı, faiz oranlarını etkileyen temel unsurlardır. Hazine ihaleleri sırasında oluşan talep-arz dengesi de faiz oranlarının şekillenmesinde önemli rol oynar. Uluslararası piyasalardaki gelişmeler ve küresel risk algısı da özellikle gelişmekte olan ülkelerin tahvil faizlerini etkileyebilir.

Özel sektör tahvilleri ve bonoları, şirketler tarafından ihraç edilirken, devlet tahvilleri ve hazine bonoları devlet tarafından ihraç edilir. En temel fark risk düzeyindedir; devlet tahvilleri genellikle daha düşük riskli kabul edilir ve bu nedenle daha düşük getiri sunar. Özel sektör tahvilleri ise şirketin iflas riskini taşıdığından daha yüksek getiri sağlar. Ayrıca, devlet tahvilleri genellikle daha likit olup, ikincil piyasada daha kolay alınıp satılabilir. Vergisel avantajlar açısından da farklılıklar bulunabilir.

• Özel sektör Tahvil ve Bonoları iskontolu veya kupon ödemeli olarak ihraç edilebilmektedir.
• Kupon ödemeli olarak ihraç edilen kıymetlerin kupon ödemeleri yılda 1, 2 veya 4 defa olabilmektedir.
• ÖST’ler Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu getirilerinin üzerine ek getiri eklenmesi suretiyle ihraç edilmektedir.
• ÖST’lerde ihraççı şirketin riskinin alınması söz konusudur. Söz konusu kıymetler anonim şirketler tarafından ihraç edilmelerinden dolayı, aksi belirtilmedikçe herhangi bir kurum veya devlet garantisine tabi değildir. ÖST’ler halka arz yolu ile veya halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara ihraç edilebilmektedir.
• İhraç sonrasında söz konusu kıymetler ikincil piyasada alınıp satılabilmektedir. Özel Sektör Tahvil ve Bonolarından elde edilen alım satım kazançları ve faiz gelirleri üzerinden GVK Geçici 67. madde uyarınca vergi kesintisi yapılmaktadır.

Devlet tahvili getirisi, tahvilin türüne ve yatırım süresine bağlı olarak farklı şekillerde hesaplanır. Kupon ödemeli tahvillerde, periyodik faiz ödemeleri (kuponlar) ve vade sonundaki anapara ödemesi dikkate alınır. Basit getiri, yıllık kupon ödemesinin tahvilin satın alma fiyatına bölünmesiyle hesaplanır. Daha kapsamlı bir ölçüm olan "Vadeye Kadar Getiri" (YTM), tüm nakit akışlarının bugünkü değerini tahvilin fiyatına eşitleyen iskonto oranıdır. İskontolu tahvillerde ise, satın alma fiyatı ile nominal değer arasındaki farkın, satın alma fiyatına oranlanması ve yıllık bazda ifade edilmesiyle hesaplanır.

Standart devlet tahvilleri genellikle enflasyona karşı tam koruma sağlamaz, çünkü sabit faiz oranları enflasyon artışını karşılamayabilir. Yüksek enflasyon dönemlerinde, sabit getirili tahvillerin reel getirisi negatif olabilir. Ancak, bazı ülkeler enflasyona endeksli tahviller ihraç eder. Bu tahvillerin anapara ve faiz ödemeleri, enflasyon oranına göre ayarlanır, böylece yatırımcılara enflasyona karşı koruma sağlar. Türkiye'de TÜFE'ye endeksli devlet tahvilleri bu amaca hizmet eder. Enflasyon beklentilerinin yüksek olduğu dönemlerde, yatırımcılar portföylerinde enflasyona endeksli tahvillere yer vererek satın alma gücünü korumayı hedefleyebilirler.

Hazine bonosunun getirisi, satın alındığı andaki fiyat ile vade sonunda ödenecek nominal değer arasındaki farka dayanır ve bu anlamda sabittir. Ancak, ikincil piyasada vade öncesi satılması durumunda, piyasa koşullarına bağlı olarak getiri değişebilir. Faiz oranlarının yükselmesi durumunda bono fiyatları düşer, bu da vade öncesi satışta daha düşük getiri veya zarar anlamına gelebilir. Tersine, faiz oranlarının düşmesi durumunda bono fiyatları yükselir ve vade öncesi satışta ek kazanç sağlanabilir. Dolayısıyla, vadeye kadar tutulduğunda getiri sabit, ancak erken satışta değişkendir.

DİBS ile ÖST ler arasındaki temel fark, ihraççı ve risk düzeyidir. Devlet bono ve tahvilleri merkezi hükümetler tarafından ihraç edilir ve genellikle daha güvenli kabul edilirken, özel sektör tahvilleri şirketler tarafından ihraç edilir ve şirketin finansal durumuna bağlı olarak daha yüksek risk taşır. Bu risk farkı nedeniyle, özel sektör tahvilleri genellikle daha yüksek getiri sunar. Ayrıca, devlet tahvilleri genellikle daha likit olup, ikincil piyasada daha kolay alınıp satılabilir. Kredi derecelendirme kuruluşları, her iki tahvil türünü de değerlendirir ve risk seviyelerini belirler.

Hazine bonosu, devlet tahvili ve kira sertifikası yatırımlarında minimum tutar, ülkeden ülkeye ve ihraç koşullarına göre değişiklik gösterir. Türkiye'de birincil piyasada Hazine ihalelerine doğrudan katılım için genellikle yüksek minimum limitler bulunur. Ancak bireysel yatırımcılar, bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla daha düşük bu yatırım araçlarına erişebilirler.

Hazine bonosu ve devlet tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ve alım-satım kazançları, ülkelere göre farklı vergi rejimlerine tabidir. Ülkemizde Devlet İç Borçlanma Senetleri ve T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen Kira Serifikalarından elde edilen alım satım kazançları ve faiz gelirleri üzerinden GVK Geçici 67. madde uyarınca vergi kesintisi yapılmaktadır. Bireysel ve Kurumsal yatırımcılar için farklı vergi uygulamaları söz konusu olabilir. Bazı ülkelerde devlet tahvilleri vergi avantajları sağlayabilir veya belirli koşullarda vergiden muaf tutulabilir. Vergi düzenlemeleri değişebileceğinden, güncel bilgi için vergi danışmanlarına başvurmak önemlidir.

Devlet tahvili faizleri, ihraç sırasında yapılan ihalelerde piyasa katılımcılarının talepleri doğrultusunda belirlenir. Hazine, belirli bir miktarda borçlanma hedefiyle ihaleye çıkar ve yatırımcılar tekliflerini sunar. Tekliflerin toplamına ve fiyat seviyelerine göre bir kesim fiyatı belirlenir. Faiz oranlarını etkileyen faktörler arasında enflasyon beklentileri, merkez bankası politikaları, ülkenin risk primi, küresel ekonomik koşullar ve piyasadaki likidite durumu yer alır. Faiz oranları, ekonomik göstergelere ve piyasa beklentilerine göre sürekli değişim gösterir.

Devlet tahvillerinin ödeme süreleri, ihraç edildikleri vadeye göre değişiklik gösterir. Genel olarak devlet tahvilleri 1 yıldan başlayıp 30 yıla kadar uzanan vadelerde ihraç edilebilir. Türkiye'de yaygın olarak 2, 5 ve 10 yıllık vadeli tahviller bulunur. Kupon ödemeli tahvillerde, ana para vade sonunda ödenirken, faiz ödemeleri genellikle 3 aylık, 6 aylık veya yıllık periyotlarla yapılır. Sabit kuponlu tahvillerde ödeme tutarları bellidir, değişken faizli tahvillerde ise piyasa koşullarına göre değişebilir.

Hayır, hazine bonosu ve devlet tahvillerini vade sonuna kadar elde tutmak zorunlu değildir. Bu menkul kıymetler ikincil piyasalarda işlem görür ve yatırımcılar istedikleri zaman alım-satım yapabilirler. Ancak, vade öncesi satış durumunda, piyasa koşullarına bağlı olarak alış fiyatından daha düşük veya yüksek bir fiyattan satış gerçekleşebilir. Faiz oranlarının yükseldiği dönemlerde erken satış, nominal değerin altında bir fiyatla gerçekleşebilir ve sermaye kaybına yol açabilir.

Hazine bonosu ve devlet tahvili ihraç etme yetkisi, ülkelerin merkezi hükümetlerine ve hazine müsteşarlıklarına aittir. Türkiye'de bu yetki Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilmiştir. Bazı ülkelerde yerel yönetimler, belediyeler ve kamu kurumları da benzer borçlanma araçları ihraç edebilir, ancak bunlar genellikle farklı isimlerle anılır (örneğin, belediye tahvilleri). Uluslararası kuruluşlar (Dünya Bankası, IMF gibi) da kendi tahvillerini ihraç edebilir, ancak bunlar devlet tahvili olarak sınıflandırılmaz.

Müşterilerimiz Bankamız şubeleri aracılığıyla gerek ilk ihraçlarda gerekse ikinci el piyasada DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri) ve kira sertifikası alım – satım işlemleri yapabilmektedirler.

• Mesai günlerinde Şubelerimiz, MobilDeniz ve İnternet Bankacılığı üzerinden alım satım işlemi yapabilirsiniz.
• Mevcut kıymetlerinizi vadesinden önce satmak istediğiniz takdirde, gün içerisinde ilan edilen alış fiyatlarımızla kıymetinizi kolayca nakde çevirebilirsiniz.
• Kupon ve anapara ödemeleri, vadesiz hesabınıza ilgili döviz cinsinden yatırılmaktadır.
• Satış ve alış fiyatları, piyasalardaki gelişmeler ve fiyat hareketleri paralelinde belirlenmekte olup gün içinde fiyatlarımızda değişiklik olabilmektedir .